Filozofia Człowieka Antoniego Kępińskiego -

Opis

UWAGA- JEŚLI W PARAMETRACH SĄ RÓZNICE DATY, STRON, WYDAWNICTWA ITP. PATRZ ZAWSZE NA OPIS oferty ON JEST NAJWAŻNIEJSZY.

Elżbieta StawnickaFilozofia człowieka Antoniego Kępińskiego1999146Dzieło i postać polskiego psychiatry i myśliciela Antoniego Kępiń­skiego (1918-1972) cieszy się rosnącą popularnością wśród zróżni­cowanej rzeszy odbiorców, o czym świadczą m.in. ciągle wznowienia dziewięciu jego głównych prac1. Stanowią one inspirację twórczą dla badaczy z różnych dyscyplin naukowych, a w szczególności zaś dla przedstawicieli nauk humanistycznych. Przyczyną tego zjawiska jest głęboko humanistyczna treść prac Kępińskiego. Przejawia się ona w świadomym podporządkowaniu rozległych i szczegółowych do­ciekań stricte psychiatrycznych, przybliżających fenomeny zarówno zwykłych zaburzeń psychicznych, takich jak lęki, itp. jak i skompli­kowanych oraz „mrocznych" psychoz (np. schizofrenii), jednemu nad­rzędnemu celowi, jakim jest próba zrozumienia człowieka. Pytanie sformułowane przez Kępińskiego można uznać za niewątpliwie wio­dący motyw poznawczy stanowiący swoiste motto teoretyczne przy­świecające wszystkim jego pracom:Każdy sam dla siebie jest zagadką i takąż zagadką jest dla^lrugiego człowieka; prawdopodobnie- zawsze człowiek stawiał sobie pytanie: Kim jestem? Kim jest człowiek?2Przedmiotem filozoficznych analiz i syntez, zawartych w tej książce, są węzłowe wątki treściowe dotyczące problematyki antro­pologii filozoficznej obecnej w głównych dziełach Kępińskiego. Jak sugeruje tytuł książki Filozofia człowieka Antoniego Kępińskiego osta­tecznym jej zamierzeniem staje się teoretyczna rekonstrukcja filozo­ficznej wizji człowieka, jaką posiadał i przekazał w swoich książkach autor Rytmu życia. Zawiła i trudna problematyka typowo psychia­tryczna dotycząca lęku, depresji, nerwic, czy psychopatii, w mi­strzowski sposób udostępniona czytelnikom, staje się dla Kępiń­skiego pretekstem dla filozoficznych wypowiedzi na tematy dotyczącc kwestii sensu i wartości życia, istoty i natury człowieczeństwa a w końcu przedstawienia swojej aksjologii, w której człowiek i jego życie są absolutnie najistotniejsze.

Odtworzenie całościowego obrazu człowieka łącznie z wydoby­ciem i ukazaniem w jego obrębie wielowymiarowości poziomów wymaga odpowiedzi na zasadnicze pytanie: czy w ogóle Kępiński stworzył w swoich głównych dziełach całościową, filozoficzną wizje człowieka?

Poddanie analizie filozoficznej problematyki z zakresu nauki szczegółowej, jaką jest bez wątpienia psychiatria, rodzi specyficzne problemy. Z jednej strony pojawia się troska o zachowanie autono­mii samej filozofii, by nie rozpłynęła się ona w detalach nauk szcze­gółowych, z drugiej zaś strony nasuwają się obiekcje odwrotnej na­tury, a mianowicie, czy filozofia ze swoją uzurpacją do uogólnień nie zniesie ich naukowej wymierności i weryfikalności.

Koncentracja na filozoficznej warstwie rozważań Kępińskiego, dotyczących struktury i istoty człowieka, uzasadnia moją rezygnację z wnikania w szczegółową problematykę z zakresu psychopatologii, neurofizjologii, biochemii, itp. Zejście bowiem na tak niski poziom konkretności, na którym funkcjonuje psychiatria biologiczna, uważam za mało przydatne z punktu widzenia zasadniczego tematu książki.

Konstrukcja treściowa książki eksponuje pięć płaszczyzn teore­tycznych odpowiadających kolejnym jej rozdziałom. Obrazują one hierarchiczny układ poziomów, na których przebiega refleksja doty­cząca struktury i istoty człowieka. Poziomy te stopniowo „odsłaniają" nam spójną wizję człowieka, jaką zawarł Kępiński w ramach swojej teorii metabolizmu energetyczno-informacyjnego. Teorię tę bowiem należy uznać za kluczową dla realizowanej rekonstrukcji i logicznej wykładni poglądów autora Lęku na temat filozofii człowieka. Opisuje ona go na trzech uzupełniających się płasz­czyznach: cielesnej, psychicznej oraz duchowej. Przyporządkować je można kategoriom będącym częściami składowymi teorii metaboli­zmu energetyczno-informacyjnego, a mianowicie: metabolizmu ener­getycznego (wymiar cielesności), metabolizmu informacyjnego (psy­chika podświadoma i świadoma) oraz sumienia i zagadnień aksjolo­gicznych (wymiar duchowy).

Struktura książki rekonstruuje tę teorię, uwzględniając te trzy aspekty istoty człowieka.

W stosunkowo obszernej ilościowo literaturze polskiej poświę­conej osobie i twórczości Kępińskiego dominują artykuły o charak-publicystycznym. Część z nich przybliża postać i znaczące watki biograficzne polskiego psychiatry, afirmując jego heroiczność • wielkość moralną, która ujawniła się w stosunku do chorych psy­chicznie, a także w obliczu śmierci.

Pokaźna liczba publikacji o Kępińskim poświęcona jest recen­zjom kolejno wydawanych jego dzieł, które stawały się swoistymi wydarzeniami" na polskim rynku wydawniczym, wywołując żywe ^cnerkusje nie tylko w kręgach profesjonalnych, czy w środowiskach uczonych humanistów, ale także wśród szerokich