Brześć niezapomniane miasto - Danuta Waszczukówna-Kamieniecka - książka historyczna wyd. 1997

Opis

Brześć, dawniej Brześć Litewski, Brześć nad Bugiem (biał. Брэст, Brest, Bieraście; ros. Брест, Briest, Bieriestje; jid. ‏בּריסק‎, hebr. ‏ברסט ליטובסק‎; ukr. Берестя, Berestia) – miasto na Białorusi, u ujścia Muchawca do Bugu, siedziba administracyjna obwodu brzeskiego i rejonu brzeskiego. Ośrodek przemysłowy, węzeł kolejowy i drogowy na granicy z Polską, port rzeczny, port lotniczy; uniwersytet (1995), politechnika (1989); ośrodek kultury polskiej na Białorusi, polski konsulat generalny; 344 tys. mieszkańców (2017). Miasto królewskie, położone w końcu XVIII wieku w powiecie brzeskolitewskim województwa brzeskolitewskiego. Do 1945 w Polsce, od 1921 stolica województwa poleskiego, siedziba powiatu brzeskiego. Brześć jest szóstym pod względem liczby mieszkańców i drugim pod względem zajmowanego obszaru miastem Białorusi. Duży ośrodek przemysłowy (m.in. produkcja maszyn i mebli), kulturalny (muzeum twierdzy brzeskiej) i naukowy (uczelnie wyższe). Działa tam także polski konsulat generalny. Miasto jest siedzibą prawosławnej eparchii brzeskiej i kobryńskiej.

Miasto Brześć położone jest na prawym brzegu Bugu i Muchawca, u zbiegu tych dwóch rzek. Przestrzeń miasta obecnie obejmuje 14 526 ha. Historyczne centrum miasta zajęte przez twierdzę brzeską, zbudowaną według projektu inż. gen. K. Oppermana, podzieloną obecnie granicami Polski i Białorusi. Kobryński forsztadt twierdzy albo miasto XIX-wieczne składa się z regularnej sieci ulic i zwartej zabudowy z XIX i XX wieku, objęty obecnie ochroną jako zabytek sztuki urbanistycznej[9]. Pierwszy powojenny generalny plan Brześcia ułożony w roku 1947. Obecnie[kiedy?] odbywa się korygowanie Generalnego Planu Brześcia z 2003 roku. Głównymi ulicami przebiegającymi ze wschodu na zachód są: Sergo Ordżonikidze, Adama Mickiewicza, Puszkińska, Władimira Majakowskiego, Nikołaja Gogola (dawna Tadeusza Kościuszki), Siemiona Budionnego, Feliksa Dzierżyńskiego, Moskiewska (dawna Jagiellońska), Internacjonalna (dawna Szpitalna). Główne ulice przebiegające z północy na południe to: Włodzimierza Lenina, Karola Marksa, Komsomolska, Pograniczników Sowieckich, 17 Września, Sowiecka, Waleriana Kujbyszewa, Dmitrija Karbyszewa, Bulwar Kosmonautów, Tarasa Szewczenki. Centralnym punktem miasta jest plac Lenina (dawny Traugutta) położony u zbiegu ulic Lenina (dawnych Bulwarnej), Unii Lubelskiej i Puszkińskiej (dawna 3 maja).